Leercompetenties op Provil

Waarom besteden we aandacht aan leren leren?

Goed kunnen leren is een belangrijke vaardigheid. Leerlingen moeten niet alleen de leerstof begrijpen, maar ook weten hoe ze efficiënt kunnen studeren, hun werk organiseren en hun eigen leerproces bijsturen.

Op Provil vinden we het belangrijk dat leerlingen deze vaardigheden stap voor stap ontwikkelen. Zo bereiden we hen voor op verdere studies, de arbeidsmarkt en een samenleving waarin mensen voortdurend nieuwe kennis en vaardigheden moeten verwerven.

We leren leerlingen om steeds meer verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen leerproces. Dat betekent dat ze geleidelijk zelfstandiger leren werken, hun aanpak leren evalueren en ontdekken welke studiemethodes voor hen het beste werken.

Hoe leren leerlingen leren op Provil?

Leren leren is geen afzonderlijk vak. De vaardigheden komen aan bod in verschillende vakken en worden doorheen de schoolloopbaan opgebouwd en ingeoefend.

We besteden onder andere aandacht aan:

Plannen en organiseren: een haalbare studieplanning maken, taken verdelen en deadlines opvolgen.
Efficiënt studeren: verschillende studiemethodes leren kennen en ontdekken welke aanpak het beste werkt.
Informatie verwerken: informatie opzoeken, selecteren, begrijpen en onthouden.
Zelfstandig werken: opdrachten aanpakken, keuzes maken en verantwoordelijkheid opnemen.
Het eigen leerproces opvolgen: nagaan of een studiemethode werkt en tijdig bijsturen wanneer dat nodig is.
Reflecteren: nadenken over wat goed gaat, wat moeilijk loopt en hoe het de volgende keer beter kan.
Taal gebruiken: vakbegrippen begrijpen en correct gebruiken bij het leren en uitvoeren van opdrachten.

De vaardigheden worden niet alleen aangeleerd, maar ook regelmatig toegepast. Zo leren leerlingen bijvoorbeeld werken met de planner in Smartschool, verschillende manieren om leerstof te verwerken en technieken om hun eigen vooruitgang op te volgen.

Hoe bouwen we deze vaardigheden op doorheen de schoolloopbaan?

Leerlingen worden niet van bij het begin verwacht alles zelfstandig te kunnen. We bouwen de leercompetenties geleidelijk op, met steeds meer ruimte voor eigen initiatief en verantwoordelijkheid.

Eerste graad: ontdekken en verkennen

In de eerste graad maken leerlingen kennis met verschillende manieren van leren en studeren.

Ze leren bijvoorbeeld:

hoe ze informatie kunnen opzoeken en verwerken;
hoe ze een planning kunnen maken en gebruiken;
welke studiemethodes er bestaan;
hoe ze kunnen controleren of ze de leerstof voldoende beheersen;
hoe ze kunnen nadenken over hun eigen aanpak.

De leerkracht biedt hierbij veel ondersteuning. Leerlingen krijgen duidelijke stappenplannen en leren verschillende methodes kennen. Ze ontdekken welke aanpak voor hen werkt en oefenen met de nodige begeleiding.

Doel: een goede basis leggen en ontdekken hoe je efficiënt kunt leren.

Tweede graad: vaardigheden verder ontwikkelen

In de tweede graad bouwen leerlingen verder op wat ze in de eerste graad geleerd hebben.

Ze leren hun vaardigheden zelfstandiger toepassen en krijgen opdrachten die geleidelijk complexer worden.

De begeleiding blijft aanwezig, maar leerlingen krijgen meer ruimte om zelf keuzes te maken. Ze leren bijvoorbeeld:

zelfstandig een planning opstellen en opvolgen;
geschikte studiemethodes kiezen;
grotere opdrachten organiseren;
informatie uit verschillende bronnen combineren;
hun aanpak evalueren en bijsturen.

Ook bij projecten, praktische opdrachten en wetenschappelijke experimenten passen leerlingen deze vaardigheden toe.

Doel: de aangeleerde vaardigheden versterken en steeds zelfstandiger leren gebruiken.

Derde graad: zelfstandig en doelgericht leren

In de derde graad ligt de nadruk op zelfstandigheid en zelfsturing. Leerlingen leren hun volledige leerproces steeds meer zelf in handen te nemen.

Ze leren:

zelfstandig doelen stellen en een planning uitwerken;
zelf bepalen welke aanpak het meest geschikt is;
grotere en complexere opdrachten organiseren;
informatie uit verschillende bronnen kritisch verwerken;
hun eigen werk beoordelen en verbeteren;
zelfstandig problemen oplossen en verantwoordelijkheid opnemen.

Deze vaardigheden komen onder andere aan bod bij grotere projecten, labo-onderzoeken en de geïntegreerde proef (GIP).

De leerkracht neemt hierbij vooral een begeleidende en coachende rol op.

Doel: leerlingen voorbereiden op de zelfstandigheid die in het hoger onderwijs en op de arbeidsmarkt verwacht wordt.

Hoe volgen we de ontwikkeling van leerlingen op?

Leren leren is een proces. Daarom kijken we niet alleen naar het uiteindelijke resultaat, maar ook naar de manier waarop een leerling werkt en vooruitgang boekt.

We volgen onder andere op:

Kan de leerling een planning maken en zich eraan houden?
Gebruikt de leerling geschikte studiemethodes?
Kan de leerling zelfstandig aan een opdracht beginnen?
Neemt de leerling verantwoordelijkheid voor het eigen werk?
Kan de leerling inschatten wat goed gaat en wat nog beter kan?
Kan de leerling zijn of haar aanpak aanpassen wanneer iets niet lukt?

De leerkrachten gebruiken hiervoor duidelijke beoordelingscriteria. Zo kunnen ze de ontwikkeling van leerlingen op een herkenbare en zo objectief mogelijke manier opvolgen.

Ook de klastitularis speelt een belangrijke rol. Tijdens reflectiegesprekken staat die samen met de leerling stil bij de algemene studieaanpak, de gemaakte vooruitgang en eventuele werkpunten.

De evaluatie gebeurt in verschillende vakken. Daardoor krijgen we een ruimer beeld van de leercompetenties van een leerling en niet alleen van wat die tijdens één bepaalde opdracht laat zien.

Hoe worden ouders geïnformeerd?

De ontwikkeling van de leercompetenties wordt afzonderlijk opgevolgd en gerapporteerd via Smartschool.

Ouders en leerlingen kunnen de evaluaties raadplegen en krijgen na elke rapportperiode een overzicht van de ontwikkeling.

Daarin wordt duidelijk welke vaardigheden al goed ontwikkeld zijn en waar nog groeikansen liggen.

De resultaten helpen de leerkrachten en de klassenraad om leerlingen beter te begeleiden en hen te ondersteunen bij hun verdere schoolloopbaan en studiekeuze.

Hoe ondersteunt Provil leerlingen bij het leren leren?

We vinden het belangrijk dat leerlingen voldoende ondersteuning krijgen bij het ontwikkelen van hun leercompetenties.

Daarom investeren we in de deskundigheid van onze leerkrachten. Vakgroepen wisselen kennis en ervaringen uit en zoeken naar geschikte studiemethodes en manieren om leerlingen te begeleiden.

Daarnaast kunnen leerlingen een beroep doen op onze leercoaches. Zij bieden ondersteuning aan verschillende groepen leerlingen, zowel individueel als in kleine groepen.

Er is onder andere ondersteuning mogelijk via huiswerkbegeleiding en tijdens de lesuren. Ook leerlingen uit OKAN en leerlingen die vroeger in OKAN zaten, kunnen hiervan gebruikmaken.

Onze ambitie is duidelijk: we willen dat elke leerling op Provil leert hoe hij of zij het best kan leren. We begeleiden leerlingen van sterk ondersteund leren in de eerste graad naar zelfstandig en doelgericht leren in de derde graad. Zo geven we hen vaardigheden mee waar ze hun hele verdere leven baat bij hebben.